Шинээр баригдсан үл хөдлөх эд хөрөнгийг анх удаа бүртгүүлэх:
Шинээр баригдсан орон сууц, оффис, үйлчилгээний талбай, автозогсоол зэрэг үл хөдлөх эд хөрөнгийг анх удаа улсын бүртгэлд бүртгүүлэхэд өмчлөгч, эсхүл түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч мэдүүлэг гаргана.
Мэдүүлэгт барилгын гүйцэтгэгч болон захиран зарцуулах эрх бүхий этгээдийн төлбөр тооцоо дууссан тухай тодорхойлолт, хөрөнгө оруулах, орон сууц захиалан бариулах, худалдах-худалдан авах гэрээний хуулбар, байршлын хаяг, Улсын комиссын дүгнэлт, тухайн давхар, тоот, талбайн хэмжээг тусгасан зураг төсөл болон барилгын 4 талаас авсан гэрэл зургийг хавсаргана. Хэрэв Улсын комиссын дүгнэлтийг бүртгэлийн байгууллагад жагсаалтаар ирүүлсэн бол иргэн тусгайлан гаргаж өгөх шаардлагагүй.
Хуулийн этгээд мэдүүлэг гаргах тохиолдолд үүсгэн байгуулагч болон хувьцаа эзэмшигчийн шийдвэр, тогтоолыг хавсаргана.
Улсын тэмдэгтийн хураамжийг үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнийн дүнгийн 0.01 хувиар тооцож төлөх бөгөөд хүсэлтийг ажлын 5 өдрийн дотор шийдвэрлэнэ. Мэдүүлгийг харьяаллын дагуу нийслэлийн дүүрэг, аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэст болон e-Mongolia-аар гаргах боломжтой.
Урьдчилсан тэмдэглэл хийлгэхийн ач холбогдол:
Баригдаж буй барилгад хөрөнгө оруулсан захиалагч нь орон сууц захиалгын гэрээ болон холбогдох баримтыг үндэслэн улсын бүртгэлд урьдчилсан тэмдэглэл хийлгэснээр эрх ашгаа хамгаалуулах боломжтой.
Урьдчилсан тэмдэглэл хийлгэхэд мэдүүлэг, орон сууц захиалгын гэрээ болон бусад нотлох баримтын хуулбар, оруулсан хөрөнгийн хэмжээг нотлох төлбөрийн баримтыг бүрдүүлнэ.
Урьдчилсан тэмдэглэлтэй бол тухайн хөрөнгийг захиалагчийн зөвшөөрөлгүйгээр өөр этгээдийн нэр дээр бүртгэхээс сэргийлэх эрх зүйн хамгаалалт бий болно.
Барилга баригч компани захиалагчийн нэрийг жагсаалтад оруулаагүй тохиолдолд үүсэх үр дагавар, шийдвэрлэх арга зам:
Барилга баригдаж дууссаны дараа улсын бүртгэгч захиалагчийн ирүүлсэн гэрээ, баримтыг барилга баригчийн ирүүлсэн захиалагчдын нэрсийн жагсаалттай тулган шалгана. Мэдээлэл зөрсөн тохиолдолд Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 29.1.3-т заасны дагуу бүртгэл хийхээс татгалзаж болно.
Барилга баригч нь улсын бүртгэлд гаргаж буй мэдүүлэг, баримт бичгийн үнэн зөвийг хариуцах үүрэгтэй. Захиалагчийн нэрийг жагсаалтад оруулаагүйгээс хохирол учирсан бол хуульд заасан хариуцлага хүлээнэ. Харин захиалагч урьдчилсан тэмдэглэл хийлгэсэн бол түүний зөвшөөрөлгүйгээр өөр этгээдийн нэр дээр бүртгэл хийхээс улсын бүртгэгч татгалзана.
Маргаан үүссэн тохиолдолд шүүхэд хандах бөгөөд өмчлөх эрхийн маргаантай хөрөнгийн бүртгэлийн хөдөлгөөнийг шүүхийн шийдвэр гартал түдгэлзүүлж болно. . Маргааныг шийдвэрлэсэн шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсны дараа иргэн тус шийдвэрийг үндэслэн улсын бүртгэлд өөрчлөлт оруулж, өмчлөх эрхээ баталгаажуулан бүртгүүлэх эрхтэй.
Захиалагч иргэн, хуулийн этгээдэд зориулсан санамж, зөвлөмж:
- Өөрийн оруулсан хөрөнгийн хэмжээ, талбай, байршил, гэрээний мэдээллийг барилга баригчийн улсын бүртгэлд гаргасан захиалагчдын нэрсийн жагсаалттай тулган шалгах
- Гэрээнд хөрөнгийн үнэ, талбай, хаяг болон бусад мэдээллийг үнэн зөв тусгах
- Баригдаж буй үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдан авах, хөрөнгө оруулахдаа урьдчилсан тэмдэглэл хийлгэж эрхээ хамгаалах
- Гэрээ, төлбөрийн баримт болон холбогдох бусад баримт бичгийг бүрэн хадгалах
- Маргаан үүссэн тохиолдолд хуульд заасан журмын дагуу холбогдох байгууллага болон шүүхэд хандах

