Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэл

Зах зээлийн харилцаанд үл хөдлөх эд хөрөнгийн үйл ажиллагааг эдийн засгийн эргэлтэнд оруулах гол механизм бол төрөөс түүнийг бүртгэж, батапгаажуулах явдал юм.
Олон улсад үл хөдлөх хөрөнгийг бүртгэх хуулийг хэрэглэж байгаа бөгөөд 1997 онд Улсын Их Хурлаас Үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлийн тухай хуулийг баталж, үл хөдлөх хөрөнгийг бүртгэх харилцааг зохицуулж эхэлжээ.
Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлд тухайн эд хөрөнгийн өмчлөх, эзэмших, ашиглах эрхийг нотлох баримтыг хянан үзэж, нотлох баримтуудаар нотлогдож байгаа тохиолдолд иргэн, аж ахуйн нэгжийг тухайн эд хөрөнгийн хууль ёсны өмчлөгч, эзэмшигч, ашиглагчаар эрхийн улсын бүртгэлд бүртгэж, түүнээс хойш тухайн эд хөрөнгөтэй холбоотой өмчлөгч өөрчлөгдөх, барьцаалах, түрээслэх, худалдах, бэлэглэх, өв залгамжлуулах, гэрээслэх гэх мэт гэрээ хэлцлүүд болон эд хөрөнгийн хөдөлгөөн түдгэлзүүлэх, хураагдах, албадан дуудлага худалдаагаар худалдах, мөн эд хөрөнгөд орсон өөрчлөлтүүд зэргийг нотлох баримтыг үндэслэн улсын бүртгэлд бүртгэн баталгаажуулж байна.
Монгол Улсын Засгийн газрын 1997 оны 2 дугаар сарын 12-ны өдрийн 42 дугаар тогтоолоор Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг - Үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газрыг байгуулж эд хөрөнгийн бүртгэлийн үйл ажиллагаа эхлэх бэлтгэл ажил хангагдсаны үндсэн дээр 1997 оны 7 дугаар сарын 8-нд анхны үл хөдлөх хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэл хийгдсэн түүхтэй.
Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэл эхэлсэн эхний жилүүдэд төрөөс хувьчилсан орон сууцны өмчлөх эрхийг баталгаажуулах бүртгэл зонхилж байсан бол 2000 оноос дуудлага худалдаагаар худалдан авсан үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн бүртгэл, өөрийн хөрөнгөөр барьж бий болгосон үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн бүртгэл, хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрхийн бүртгэл зэргээр бүртгэлийн тоо, төрөл улам өргөн хүрээтэй болж байна.
2003 оны 5 дугаар сарын 1-ний өдрөөс Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх хууль хэрэгжиж эхэлсэнээр 2003 оны 11 дүгээр сарын 19-нд анхны газар өмчлөх эрхийн улсын бүртгэл хийгдсэн байна. 2000 оны 7 дугаар сарын 3-ны өдрөөс үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн мэдээллийн сан, дотоод сүлжээг байгуулах, Дэлхийн банкны төслийг хэрэгжүүлж, тайлан мэдээний ажлыг боловсронгуй болгох ажлыг эхлүүлсэн байна.
Монгол Улсын Үндсэн хууль, Иргэний хууль, Газрын тухай хууль, Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуульд нийцүүлэн “Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хууль”-ийг шинэчлэн УИХ-аас 2003 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдөр баталсан байна.
Энэ хуулиар хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийг эрхийн улсын бүртгэлд бүртгэх эрх зүйн үндэслэлийг тодорхой тусгаж 2005 оны 7 дугаар сарын 8- нд хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрхийн анхны бүртгэл хийгджээ. Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 2009 онд батлагдсантай холбоотойгоор хуульд заасны дагуу Эд хөрөнгийн эрхийн бүртгэлийн газраас “Барьцаалбарын загвар”, “Үүргийн гүйцэтгэлийг шаардах тухай мэдэгдэл”, “Барьцааны зүйлийг худалдах тухай мэдэгдэл хүргүүлэх журмуудыг боловсруулж УБЕГ-ын даргын тушаалаар батлуулан, ХЗДХЯ-ны албан ёсны бүртгэлд бүртгүүлж мөрдөн ажиллаж байна.
Зах зээлийн эдийн засгийн харилцаа гүнзгийрч нийгмийн хөгжлийн хэрэгцээ шаардлагын улмаас эд хөрөнгө өмчлөх, эзэмших, ашиглах эрхийг эрхийн улсын бүртгэлд бүртгүүлж баталгаажуулах эрэлт, хэрэгцээ нэмэгдэж байна.

ХАРИЛЦАХ

Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг - Оюуны өмч, улсын бүртгэлийн ерөнхий газар 14171 Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Цагдаагийн гудамж
Ажлын цаг : Даваа - Баасан гариг, 8.30 - 17.30 цаг
Бямба, Ням амарна.
Утас : 1800-1890, 320502 /энгийн утасны тарифаар/
И-мэйл хаяг : contact@burtgel.gov.mn
Вэб сайт : http://burtgel.gov.mn

Хайлт